Lo drech individual a la formacion (DIF) es un dispositiu destinat a permetre als salariats e foncionaris franceses de seguir d’accions de formacion professionala continua.
La lei
Lo drech individual a la formacion foguèt mes en plaça en drech del trabalh per la lei 2004-391 del 4 de mai de 2004. Uèi, fa l’objècte dels articles L.6323-1 e seguents del novèl còde del trabalh. S’apond a las autras modalitats de formacion continua pels salariats tot lo long de lor vida activa, que son, en particular, lo comjat individual de formacion (CIF) e lo plan de formacion. Lo DIF foguèt espandit a la foncion publica per doas leis de febrièr de 2007 e lors decrets d’aplicacions preses en 2007 e 2008. Çaquelà, las modalitats ne son leugièrament diferentas.
Mesa en practica
Aquel dispositiu beneficia a tot salariat que dispause d’al mens un an d’ancianetat dins l’entrepresa, que siá titular d’un contracte de trabalh de durada indeterminada o pas.
Aquel drech correspond a una durada de 20 oradas de formacion per an (los periòdes d’abséncia talas coma : comjat de maternitat, comjat parental... son integralament preses en compte Art L. 6323-2 del còde del trabalh), cumulables dins lo limit de sièis annadas pels salariats de temps plen e de 120 oradas quin que siá lo nombre d’annadas pels salariats de temps parcial. A defaut de son utilizacion, aquel DIF demòra limitat a 120 oradas. Dins lo privat, un acòrd de branca mai generós pòt preveire una durada mai elevada. Dins los cases de temps parcial o de CDD, los dreches son proratizats. Per exemple, un salariat en CDD de temps parcial sus un contracte de 17,50 oras per setmana e una durada de contracte de 6 meses aurà drech a 20 oras * 17,5 oras / 35 oras * 6 meses / 12 meses = 5 oras
En cas de licenciadament (levat per fauta grèva), lo "temps formacion" es convertit en "budgèt formacion". La règla aplicada de costuma per l’emplegaire es la seguenta : nombre d’oras aquesidas al títol del DIF X 9,15 €. Dins aquel cas, l’eventual diferencial es a la carga del salariat licenciat.
Obligacions e renovèlament
Cada annada l’emplegaire deu informar los salariats per escrich del total de lors dreches aquesits al títol del DIF. Per metre en òbra aquesta formacion, lo salariat deu prene l’iniciativa de demandar a son emplegaire son acòrd sus la causida de l’accion de formacion.
L’emplegaire dispausa d’un mes per acceptar o refusar la proposicion del salariat ; a defaut de responsa dins aquel relambi, lo salariat es en preséncia d’una decision implicita d’acceptacion de son emplegaire e aquò, dins los tèrmes de la demanda.
Normalament, lo DIF deu far l’objècte d’un acòrd escrich (levat se decision implicita d’acceptacion). La formacion se debana en principi en defòra del temps de trabalh (levat acòrd collectiu o convencion, o quitament acòrd dirècte entre lo salariat e son emplegaire). Las oras de formacion realizadas pendent lo temps de trabalh dobrisson drech al versament del salari ; las que son realizadas en defòra del temps de trabalh dobrisson drech al versament d’una allocacion de formacion egala al nombre d’oras utilizadas fòra temps de trabalh X 50 % del taus orari net mejan.
Dins lo privat, lo salariat pòt renovelar sa demanda autant de còp qu’o desira. Aquò dich, en cas de desacòrd persistent sus dos exercicis civils consecutius, lo salariat pòt demandar a l’OPACIF que ne relèva l’entrepresa de prene en carga la formacion ; la formacion se debanarà alara dins lo quadre d’un Comjat Individual de Formacion (CIF).
Lo plan de formacion regropa l’ensemble de las accions de formacion definidas dins lo quadre de la politica de gestion del personal de l’entrepresa. Tanben pòt preveire d’accions de bilances de competéncias e de validacion dels aquesits de l’experiéncia e prepausar de formacions que participan a la lucha contra l’iletrisme. L’elaboracion del plan de formacion es assegurada jos la responsabilitat plena e entièra de l’emplegaire, aprèp consultacion dels representants del personal.
Quinas son las accions de formacion que relèvan del plan de formacion ?
Lo plan de formacion pòt comportar dos tipes d’accions :
accions que visan a assegurar l’adaptacion del salariat al pòste de trabalh o ligadas a l’evolucion o al manteniment dins l’emplec dins l’entrepresa ;
accions qu’an per objècte lo desvolopament de las competéncias dels salariats.
Quines son los dreches e los devers del salariat pendent la formacion ?
Èsser en formacion dins lo quadre del plan de formacion es assimilat a l’execucion normala del contracte de trabalh : lo salariat deu doncas seguir amb assiduitat la formacion e se pòt pas opausar a la decision eventuala de l’emplegaire de lo reïntegrar a son pòste de trabalh abans la fin de la formacion.
Durant aqueste periòde, lo salariat contunha d’èsser remunerat e consèrva sa proteccion sociala costumièra. S’un accident se produsís al cors de la formacion, s’agirà d’un accident del trabalh.
Lo còst de la formacion demòra a la carga de l’entrepresa. Los fraisses de restauracion e d’albergament ocasionats per la formacion son remborsats o preses en carga dirèctament per l’emplegaire segon las règlas aplicadasde costuma dins l’entrepresa per las missions professionalas.
La formacion se pòt debanar en defòra del temps de trabalh ?
La formacion mesa en òbra dins lo quadre del plan de formacion se debana en principi pendent lo temps de trabalh. Çaquelà, cèrtas accions de formacion pòdon, dins cèrtes limits, se debanar en defòra del temps de trabalh efectiu.
Accions d’adaptacion o ligadas a l’evolucion o al manteniment dins l’emplec
Tota accion de formacion seguida per un salariat per assegurar son adaptacion al pòste de trabalh o ligada a l’evolucion o al manteniment dins l’emplec dins l’entrepresa constitua un temps de trabalh efectiu e provòca pendent sa realizacion al manteniment per l’entrepresa de la remuneracion.
Accions de desvolopament de las competéncias
Aquelas accions pòdon, en aplicacion d’un acòrd escrich entre lo salariat e l’emplegaire, que pòt èsser denonciat dins los 8 jorns de sa conclusion, se debanar en defòra del temps de trabalh efectiu dins lo limit de 80 oras per an e per salariat o, pels salariats que la durada de trabalh es fixada per una convencion de forfach (en jorns o en oras) sus l’annada dins lo limit de 5 % de lor forfach.
Lo refús del salariat de participar a d’accions de formacion en defòra del temps de trabalh o la denonciacion de son acòrd dins los 8 jorns constituís pas ni una fauta ni un motiu de licenciadament.
Quand son realizadas atal, en defòra del temps de trabalh, las oras de formacion provòcan lo versament per l’entrepresa d’una allocacion de formacion d’un montant egal a 50 % de la remuneracion neta de referéncia del salariat concernit (aquesta allocacion es exonerada d’escotissons socials, de CSG e de CRDS). Las modalitats de determinacion del salari orari de referéncia per l’allocacion de formacion son fixadas per l’article D. 6321-6 del còde del trabalh. Pendent la durada de la formacion, lo salariat beneficia de la legislacion de la seguretat sociala relativa a la proteccion en matèria d’accidents del trabalh e de malautiás professionalas. En otra, quand tot o partida de la formacion se debana en defòra del temps de trabalh, l’entrepresa deu definir amb lo salariat, abans son despart en formacion, la natura dels engatjaments als quals soscriu tre alara que l’interessat aurà seguida amb assiduitat la formacion e satisfach a las avaloracions previstas. Aqueles engatjaments pòrtan :
sus las condicions dins las qualas lo salariat accedís en prioritat dins un relambi d’un an a l’eissida de la formacion a las foncions disponiblas que correspondon a las coneissenças aquesidas e sus l’atribucion de la classificacion que correspond a l’emplec ocupat ;
e sus las modalitats de presa en compte dels esfòrces acomplits pel salariat.
Quand un acòrd de branca lo prevei, una majoracion d’al mens 10 % de l’allocacion de formacion es acordada al salariat qu’engatja de fraisses suplementaris de garda d’enfant per tal de seguir una accion de formacion en defòra de son temps de trabalh. Coma l’allocacion de formacion, aquesta majoracion es exonerada de cotisacions socialas, de CSG e de CRDS.
Quand la formacion a luòc a l’iniciativa del salariat amb l’acòrd de son emplegaire o quand se debana en defòra del temps de trabalh amb l’acòrd del salariat e que la formacion a en particular per objècte l’obtencion d’un diplòma, d’un títol amb finalitat professionala, d’un certificat de qualificacion professionala, los elements seguents fan l’objècte d’una convencion amb la persona que beneficia de la formacion (es a dire lo salariat) : intitolat, natura, durada, efectius, modalitats del debanament e sanccion de la formacion.
Lo salariat pòt demandar o refusar de seguir una formacion dins lo quadre del plan de formacion ?
Lo salariat pòt demandar a seguir una formacion prevista dins lo plan de formacion de l’entrepresa. La lei impausa pas cap de procedura : la demanda e la responsa son formuladas liurament, segon los usatges o las disposicions convencionalas que pòdon existir dins l’entrepresa.
Se l’emplegaire accèpta, lo despart en formacion del salariat demòra assimilat a l’execucion normala del contracte de trabalh e pòt pas èsser requalificat en comjat individual de formacion.
En revenge, un salariat pòt pas refusar de seguir una formacion dins lo quadre del plan de formacion : la demanda de l’emplegaire relèva de son poder de direccion, s’i sometre pas pòt èsser qualificat de fauta professionala. Çaquelà, existisson d’excepcions :
lo bilanç de competéncias : l’emplegaire pòt pas contrénher un salariat a seguir un bilanç de competéncias. Lo refús del salariat aqueste pòt pas constituir, segon lo Còde del trabalh, « ni una fauta, ni un motiu de licenciadament » ;
de condicions de despart en formacion susceptiblas d’èsser assimiladas a una modificacion del contracte de trabalh (formacion particularament longa, fòrça alunhada, demanda de despart precipitat) o reveladoira d’una volontat manifèsta d’entravar l’execucion del mandat d’un representant del personal. Per esséncia litigiosas, las consequéncias de refús del salariat seràn decididas al cas per cas, eventualament, pel conselh de prud’òmes ;
la formacion se debana en tot o partida en defòra del temps de trabalh. Lo refús del salariat pòt pas èsser considerat ni coma una fauta, ni coma un motiu de licenciadament ;
la validacion dels aquesits de l’experiéncia davant una jurada en vista d’obténer tot o partida d’un diplòma o d’un títol professional. L’emplegaire pòt pas impausar una tala validacion : supausa lo consentament del salariat e son refús constituís pas ni una fauta, ni un motiu de licenciadament (vejatz « La validacion dels aquesits de l’experiéncia »).
Qué se passa aprèp la formacion ?
Lo salariat reïntègra son pòste de trabalh, o un pòste equivalent de remuneracion e qualificacion egalas.
L’emplegaire a pas cap d’obligacion de reconéisser las competéncias aquesidas al cors de la formacion (per un cambiament de qualificacion, una aumentacion de remuneracion…), levat quand s’i es engatjat, o alara, se lo contracte de trabalh o la convencion collectiva aplicabla a l’entrepresa prevei aquesta reconeissença (sul cas particular de las accions de formacion qu’an per objècte lo desvolopament de las competéncias, vejatz las precisions çaisús).
Lo salariat es liure de demissionar. Çaquelà, son contracte de trabalh pòt comportar una clausa de dedich formacion per la quala s’engatja a demorar un cèrt temps al servici de l’entrepresa jos pena de remborsar los fraisses de la formacion qu’a seguida. Aquel tipe de clausa es licita amb cèrtas condicions, en particular se l’engatjament exigit del salariat es pas excessiu (durada del servici demandada tròp longa, somas de remborsar exorbitantas…) e s’entrava pas sa libertat de demissionar.
Lo Quadre europèu comun de referéncia per las lengas
Lo Quadre europèu comun de referéncia per las lengas : Aprene, Ensenhar, Avalorar (CECRL) es un document publicat pel Conselh d’Euròpa en 2001, que definís de nivèls de mestreja d’una lenga estrangièra en foncion de saber-far dins diferents domenis de competéncia. Aqueles nivèls constituisson actualament la referéncia dins lo domeni de l’aprendissatge e de l’ensenhament de las lengas.
L’inovacion principala del CECRL consistís dins una escala d’avaloracion de la mestreja d’una lenga, independanta de l’organisme avalorator, e transposabla una lenga quina que siá, contràriament als autres sistèmas d’avaloracion que son sovent pròpris a un país, o quitament a un organisme, e generalament aplicables a una sola lenga. per aquelas rasons de mai en mai d’organismes avalorators alinhant lors escalas d’avaloracion suls nivèls del CECRL, o al mens provesisson una grasilha de conversion.
Aquel document definís 6 nivèls comuns de referéncia. Aquí n’avètz la lista, amb per cadun una descripcion que correspond a l’aquisicion del nivèl. per una descripcion mai detailhada dins de tèrmes precises, reportatz-vos al document oficial disponible sul site del Conselh d’Euròpa.
Escala dels nivèls del quadre
A1 - Nivèl Introductiu o Descoberta
Mots claus : questions simplas, environament pròche e familiar.
Aquisicion del Nivèl A1 : L’estudiant pòt comprene e utilizar d’expressions familiaras e quotidianas amai d’enonciats fòrça simples que visan a satisfar de besonhs concrets. Se pòt presentar o presentar qualqu’un e pausar a una persona de questions que la concernisson (luòc d’abitacion, relacions, çò que li aparten…). Pòt respondre al meteis tipe de questions. Pòt comunicar d’un biais simple se l’interlocutor parla lentament e distinctament e se fa cooperatiu.
A2 - Nivèl Intermediari o de Subrevida
Mots claus : descripcions, conversacions simplas.
Aquisicion del Nivèl A2 : L’estudiant pòt comprene de frasas isoladas e d’expressions utilizadas frequentament en relacion amb de domenis immediats de prioritat (informacions personalas o familialas, crompas, environament pròche, trabalh). Pòt comunicar a l’ocasion de prètzfaches simples e costumièrs que demandan pas qu’un escambi d’informacions simple e dirècte sus de subjèctes familiars e costumièrs. Pòt descriure amb de mejans simples sa formacion, son environament immediat e evocar de subjèctes familiars e costumièrs o que correspondon a de besonhs immediats.
B1 - Nivèl Sulhet
Mots claus : començament d’autonomia ; se petaçar, exprimir son opinion.
Aquisicion del Nivèl B1 : L’estudiant pòt comprene los punts essencials quand un lengatge clar e estandard es utilizat e se s’agisson de causas familaras dins lo trabalh, a l’escòla, los lésers… Se pòt petaçar dins la màger part de las situacions rencontradas en viatge dins una region ont la lenga es parlada. Pòt produire un discors simple e coerent sus de subjèctes familiars e dins sos domenis d’interès. Pòt contar un eveniment, una experiéncia o un sòmi, descriure un esper o una tòca e expausar brièvament de rasons o explicacions per un projècte o una idèa.
B2 - Nivèl Avançat o Independent
Mots claus : compreneson correnta e capacitat a conversar ; emetre un vejaire, sosténer sistematicament una argumentacion.
Aquisicion del Nivèl B2 : L’estudiant pòt comprene lo contengut essencial de subjèctes concrets o abstraches dins un tèxte complèxe, inclusa una discussion tecnica dins son especialitat. Pòt comunicar amb un gra d’espontaneïtat e d’aisença tala coma una conversacion amb un locutor natiu que compòrte pas de tension ni per l’un ni per l’autre. Se pòt exprimir d’un biais clar e detalhat sus una granda gama de subjèctes, emetre un vejaire sus un subjècte d’actualitat e expausar los avantatges e inconvenients de diferentas possibilitats.
C1 - Nivèl Autonòm : per un usatge regular dins de contèxtes de dificultat rasonabla
Mots claus : s’exprimir espontanèament e correntament, pro bona mestreja.
Aquisicion del Nivèl C1 : L’estudiant pòt comprene una granda gama de tèxtes longs e exigents, amai comprene de significacions implicitas. Se pòt exprimir espontanèament e correntament sens aver de cercar tròp aparentament sos mots. Pòt utilizar la lenga d’un biais eficaç e sople dins sa vida sociala, professionala o academica. Se pòt exprimir sus de subjèctes complèxes d’un biais clar e plan estructurada e manifestar son contraròtle de las aisinas d’organizacion, d’articulacion e de coesion del discors.
C2 - Nivèl Mestritge
Mots claus : comprene sens esfòrç, s’exprimir espontanèament.
Aquisicion del Nivèl C2 : L’estudiant pòt comprene sens esfòrç practicament tot çò que legís o entend. Pòt restituir faches e arguments de divèrsas fonts escrichas e oralas en las resument d’un biais coerent. Se pòt exprimir espontanèament, plan correntament e d’un biais precís e pòt rendre distinctas de nuanças de sens finas en rapòrt amb de subjèctes complèxes.
I a pas cap de limit d’atge. Pasmens, per seguir una formacion dins l’encastre del programa Regional Qualificant cal que lo candidat siá sortit del sistèma escolar dempuèi mai de 6 meses.
Plan segur. Sèm un organisme de formacion professionala agrat coma tal per la DRTEFP jol n°OF-913 402 753 34. De condicions son de respectar (nos consultar).
Òc. Sus simpla demanda de la vòstra part al secretariat administratiu del CFPO MP, recebretz, en cors o en fin de formacion («Estagis Parlar» ou «Setmanièrs»), una attestacion de participacion que confirma vòstra preséncia.
Òc, lo CFPO MP prepausa una formacions a distància en partenariat amb la Ret Piramida de la Region Miègjorn-Pirenèus. Aquela formacion permetan d’aquesir los nivèls A2 e B2 del QECRL e lèu tanben lo nivèl C ! (jos resèrva d’obtencion del mercat)
Las formacions del «Programa PARLAR» del CFPO MP s’adreiçant a tota persona majora que desira de se formar personalament o per de rasons professionalas a la lenga e a la cultura occitanas. N’i a donc pas d’atge maximum legal mas una atge minimum de 18 ans en dejós del qual podèm pas prene las personas en formacion.
Non, parlar la lenga es pas necessari, al contrari. A cada sesilha, un dels formators dels CFPO torna prene las basas basicas de la gramatica, de la conjugason... amb un grop pichòt d’estagiaris començaires pr’amor que cada estagiari progresse al mièlhs en occitan.
Nòstre cursus de formacion es elaborat de tal biais que cadun pòsca començar la formacion long de l’annada meteis se parlatz o comprenètz pas brica la lenga. Demercé nòstra formacion modulària, los estagiaris derepartits en grops pichòts segon lor nivèl progressan a lor ritme e dins un atmòsfer convivial.
Non, podètz vos presentar a las espròvas dels examens de nivèls (Escapolaire-A2, B2, C1) quora volètz. Vos conselham de seguir tres trimèstre Ça que la, vos aconselham de seguir tres trimèstres de «Setmanièrs» o 5 a 6 «Estagis PARLAR» abans de l’ensajar.
Ges de problèma. Las doas formacions son complementàrias. Podretz a tot moment long de l’annada venir seguir un «Estagi PARLAR» en contunhar vòstra formacion sota la forma de corses setmanièrs. En mai, per cada «Estagi PARLAR» e en foncion del nivèl de cada persona del grop en formacion ensajam d’organizar de jos-grops de nivèl pendent lors corses per que cadun pòsca progressar a son ritme.
Sètz a la cerca d’un emplec e marcat a l’ANPE:
Vos demandam de plan voler prene rendètz-vos a l’Agéncia Locala per l’Emplec (s’avètz mai de 26 ans) o amb la Mission Locala d’Insercion (s’avètz mens de 26 ans). Presentatz vòstre projècte de formacion a un conselhèr e fasètz lo validar. Aprèp lo CFPO MP vos encontrarà per verificar vòstras motivacions al subjècte de la formacion que desiratz d’entreprene. Se vòstre projècte de formacion es estat validat per l’ANPE lo CFPO MP vos tornarà contactar pr’amor de vos dire se vòstra candidatura es estat retenguda o pas.
Sètz salariat:
Contactatz lo CFPO MP per convenir d’un entreten. A la fin d’aquel entreten, lo CFPO MP vos dirà se vòstre projècte e vòstre nivèl de lenga son adeqüacion amb la formacion que desiratz d’entreprene.
Òc, vos cal pasmens aver 18 ans se desiratz d’entreprene una formacion a la lenga sota la forma «d’Estagis PARLAR» o de «Setmanièrs». Pels minors de 15 a 17 ans plan comptats, una demanda escricha al conselh d’administracion acompanhada d’una autorizacion dels parents son indipensablas.
Lo Conselh d’Administracion pòt balhar son acòrdi o refusar vòstra demanda. Una responsa escricha vos serà mandada a vòstre domicili.
Per las formacions qualificantas o prequalificantas, devètz aver mai de 16 ans e aver validat vòstre projècte alprèp de la MLI o de la PAIO.
Ges de problèma, nòstras formacions a la lenga engloban tanben la formacion del public iniciat o avançat. D’estagis de 3 jorns se debanan 6 a 8 còps per an.
Las espròvas del «Diplòma d’Escapolaire-A2», del Nivèl B2 e del Nivèl C1 se debanan sus una mièja jornada e en dos tempses. Dins un temps primièr s’agís d’espròvas escrichas sus fuèlh puèi d’una espròva orala registrada. Los formators que participan a l’oral son pas los correctors de l’espròva.
Detalhs de las espròvas
Diplòma Escapolaire A2
L’examen se debana en 2 moments : Las espròvas comunas (totes los candidats amassa dins una sala) concernisson :
La compreneson orala (0h20) : respondre als questionaris de compreneson a l’escota de documents brèus enregistrats que tòcan a la vida vidanta.
Las compreneson escricha (0h30) : respondre als questionaris de compreneson sus documents brèus escriches que tòcan a la vida de cada jorn ;
L’expression escricha (0h40) : redigir una produccion (letra amistosa, messatge…) de descripcion d’un eveniment o d’experiéncias personalas, d’invitacion, de mercejaments, de desencusas, d’informacion…
L’espròva individuala concernís la produccion orala (0h10 mn de preparacion) :
Un entretien dirigit
Un monològ
Un dialòg simulat
L’espròva individuala qu’es organizada segon un òrdre de passatge definit a l’avança e que pòt pas èsser cambiat. Cada candidat passa sol cap a un duò d’examinators es enregistrat per la correccion.
"Diplòma B2"
L’examen se debana en dos moments :
Las espròvas comunas (totes los candidats amassa en una mema sala) concernisson :
La compreneson orala (0h30) : respondre als questionaris de compreneson a l’escota de documents enregistrats (dialòg brèu informatiu, argumentari long),
La compreneson escricha (0h45) : respondre als questionaris de compreneson sus dos documents (tèxt a caractèr informatiu, tèxte argumentatiu),
L’expression escricha (1h00) : redigir una produccion pertocant una presa de posicion personala argumentada (contribucion a un debat, letra formala, article critic…)
L’espròva individuala concernís la produccion orala (0h15 amb 10 mn de preparacion) consistís a presentar un punt de vista a partir d’un document brac.
L’espròva individuala es organizada segon un òrdre de passatge definit a l’avança e pòt pas èsser cambiat. Los candidats passan dos per dos cap a un duò d’examinators. L’espròva es enregistrada
Lo DIF, qu’es aquò ? Mòde d’emplec
Sètz a la cerca d’un emplec e marcat a l’ANPE:
Vos demandam de plan voler prene rendètz-vos a l’Agéncia Locala per l’Emplec (s’avètz mai de 26 ans) o amb la Mission Locala d’Insercion (s’avètz mens de 26 ans). Presentatz vòstre projècte de formacion a un conselhèr e fasètz lo validar. Aprèp lo CFPO MP vos encontrarà per verificar vòstras motivacions al subjècte de la formacion que desiratz d’entreprene. Se vòstre projècte de formacion es estat validat per l’ANPE lo CFPO MP vos tornarà contactar pr’amor de vos dire se vòstra candidatura es estat retenguda o pas.